Kenmerken en gedrag

Gedrag van ouders of van andere ouderen in een roedel kunnen door jongen worden overgenomen. Dan gaat het vooral over welk voedsel ze kiezen en het vinden van een eigen leefgebied. Dieren kiezen vaak een leefgebied dat lijkt op het leefgebied van hun ouders. 

Zwervende wolven

De meeste jonge wolven verlaten in het tweede levensjaar de roedel om zelf een leefgebied te vinden en zich voort te planten. Een leefgebied zoeken ze vaak in de buurt van de ouderlijke roedel, maar wolven kunnen ook honderden kilometers afleggen op zoek naar eigen gebied.   

Wolven die op zoek zijn naar nieuw leefgebied, worden ook wel gezien als ‘zwervende wolven’. Zwervende wolven zijn lastig in beeld te krijgen omdat het dier geen zichtbare sporen, zoals wolvenkeutels, achterlaat. Dit komt waarschijnlijk omdat rondtrekkende wolven eerst uitzoeken of een andere wolf al in het gebied leeft. Een vreemde wolf in het leefgebied van een andere wolf wordt vaak niet geaccepteerd. Daarom beweegt een rondtrekkende wolf zich erg voorzichtig door het landschap. Pas als een wolf een geschikt leefgebied heeft gevonden, laat een wolf duidelijke sporen in het veld achter.

Leefgebied van wolven

Wolven hebben vaak een groot leefgebied van gemiddeld 200 vierkante kilometer. Hoe groot het gebied is, heeft te maken met het voedselaanbod, of er rustgebieden zijn en of er andere wolven in de buurt leven. Doordat het leefgebied groot is, overlapt het bijna altijd met een gebied waar mensen aanwezig zijn en met landbouwgebied.  

Wolven kunnen in vrijwel elk landschap voorkomen. Ze hebben de voorkeur voor gebieden waarbij ongeveer de helft uit bos bestaat, vooral vanwege voortplanting. Daarnaast moet er voldoende voedsel te vinden zijn. Verder kiezen wolven niet snel voor een leefgebied met veel wegen en andere menselijke activiteiten. Het liefst leven wolven in gebieden met grote aaneengesloten stukken natuur met voldoende rustgebieden. In gebieden waar mensen aanwezig zijn, komen ook wolven voor. Maar dat is om van het ene natuurgebied naar het andere natuurgebied te gaan. In deze gebieden zijn ze vooral ’s nachts.

Wat eten wolven?

Een wolf eet drie tot vier kilo vlees per dag. Wolven kunnen ook tien kilo voedsel in één keer eten en daar dagenlang op leven. Een roedel wolven kiest in zijn leefgebied het liefst makkelijke en ongevaarlijke prooien. Het gaat dan om oude, zieke, zwakke en jonge onervaren dieren. Gezonde, volwassen dieren slaan ze graag over. In die zin zijn wolven berekenend en mijden ze risico’s. Wolven proberen vaak een prooi uit te putten door zo’n dier over lange afstand te laten rennen.   

Wolven die in Nederland leven, eten vooral wilde hoefdieren zoals reeën, wilde zwijnen en edelherten. Daarnaast eten ze kleine dieren zoals muizen, ratten, vogels en bevers. Als wolven de kans krijgen, eten ze ook landbouwhuisdieren zoals schapen en runderen. Daarom is het belangrijk om vee te beschermen tegen wolven, bijvoorbeeld met wolfwerende rasters. 

De kennis over wat wolven in Nederland vooral eten komt uit een onderzoek naar de uitwerpselen van wolven. Dit onderzoek is een langdurige studie die in ieder geval loopt tot en met 2025. Als er nieuwe resultaten zijn, publiceren we deze op de website. 

Goed voor de natuur

De terugkeer van wolven kan een positief effect hebben op de natuur. Voorbeelden hiervan zijn:

• Populaties van reeën, zwijnen en herten worden gezonder, omdat wolven vooral zwakkere en zieke dieren doden.
• Raven, vossen, roofvogels en aaskevers eten graag van de resten van prooien die wolven achterlaten.
• Kwetsbare planten en bomen krijgen weer een kans, omdat herten en reeën zich meer verplaatsen en minder gebied kaal grazen.

De foto op deze pagina is gemaakt door Lisette Hofman.

Wolven met schurft

Alle wolven kunnen schurft krijgen. Zieke of verzwakte dieren hebben meer kans op besmetting. De verspreiding vindt vooral plaats door direct contact, als wolven dicht bij elkaar leven, met elkaar spelen of elkaar verzorgen. Schurft komt van nature voor bij wolven. Sommige wolven herstellen hiervan, andere niet. Uitgangspunt is wilde dieren en de natuur zo veel mogelijk hun gang te laten gaan. 

Bij sommige wolven in Nederland is schurft vastgesteld. We weten niet hoeveel wolven met schurft er momenteel in Nederland leven.

Wat is schurft?

Schurft is een besmettelijke aandoening op de huid die wordt veroorzaakt door de schurftmijt. Deze kleine diertjes graven kleine gangetjes in de huid, wat leidt tot erge jeuk, kapotte huid en haaruitval.

Hoe herken je een wolf met schurft?

Schurft kan alleen door onderzoek definitief vastgesteld worden, maar bij een wolf met schurft zie je vaak de volgende symptomen:

• Kale plekken, vooral op de staart, poten, buik en kop.
• Een verdikte, korstige huid.
• Veel krabben en bijten door de intense jeuk.
• Gewichtsverlies doordat het dier minder energie heeft om te jagen.
• Een onverzorgde, magere indruk of zelfs ondervoeding.

In ernstige gevallen kan de vacht bijna helemaal verdwijnen.

Een wolf met schurft kan zich anders gedragen. Vooral als de besmetting ernstig is, wordt de wolf trager en zwakker. Dit kan betekenen dat wolven met een ernstige infectie door uitputting of honger minder snel van mensen wegrennen.

Zie je een wolf met schurft?

Dan gelden dezelfde basisregels als wanneer je een gezonde wolf zou treffen: houd altijd minimaal 100 meter afstand. Zie ook de basisregels. Als je een wolf ziet, doe dan melding bij het wolvenmeldpunt.

Schurft bij wolven kan worden overgedragen op honden. Het is niet helemaal onmogelijk dat mensen besmet raken. Check de veelgestelde vragen voor meer info over besmetting.